Nhân vật Lão Hạc trong truyện ngắn của Nam Cao khổ mà đẹp
Đăng ngày 27/07/2012 bởi admin



GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG

Nhân vật Lão Hạc trong truyện ngắn của Nam Cao khổ mà đẹp 

0_Hinh_anh_Lao_Hac_va_cau_Vang2.jpg  Về nỗi khổ: Lão Hạc là hiện thân của nỗi đau khổ: Nam Cao đã cực tả cái khốn nạn của kiếp người nông dân trong xã hội thực dân nửa phong kiến. Đây không chỉ  là nỗi khổ đói cơm rách áo mà còn là nỗi đau khổ tinh thần, nỗi bi thảm lên đến tột đỉnh: Đau vì không làm tròn bổn phận của người cha, đau vì trót lừa một con chó, đau vì sự bất lực và sự giày vò vì bất lực. Nỗi đau ánh lên một vẻ đẹp nhân cách song trớ trêu thay, trước khi chết, lão Hạc còn bị người ta ngộ nhận là một thằng ăn trộm đáng khinh bỉ.

   Về vẻ đẹp: Lão Hạc là một con người lương thiện độc đáo. Lão là biểu tượng của nhân cách không hề hoen ố trước mọi thử thách khốc liệt nhất. Những vẻ đẹp cao qúy ấy được ẩn sau  vẻ ngoài  tầm thường, lam lũ và cả những biểu hiện tưởng như là gàn dở.  . Vẻ đẹp đó chính là tình thương con, sự tự trọng và tấm lòng nhân hậu.

    Tình thương con của lão Hạc kín đáo mà sâu sắc, mộc mạc mà thiêng liêng. Lúc nào lão cũng nghĩ về con. Lão khóc thương khi con đi phu. Lão dằn vặt, mặc cảm vì mình mà con phải phiêu bạt. Lão chắt chiu từng đồng, tính rành rọt từng buổi đau ốm vì sợ tiêu lạm vào số tiền dành dụm cho con. Không phải lão không biết quý cuộc sống. Tuy nhiên, có một thứ còn quý hơn, ấy là đạo làm người, làm cha. Đức hy sinh đã hóa thành hơi thở, thành lẽ sống của lão Hạc.

    Nhà văn đã phát hiện ở lão nông dân nghèo lòng tự trọng. Từ một cử chỉ nhỏ: nhường cho ông giáo rít hơi thuốc lào đầu tiên cho đến một ứng xử quyết liệt, đối mặt với cái chết; từ việc nhịn ăn để lại tiền làm ma bởi không muốn liên lụy tới láng giềng đến tiếng khóc nức nở vì trót lừa một con chó. Tất cả những điều đó đã làm nổi bật nhân vật lão Hạc - một con người thà chịu khổ, chịu đau đớn, thà chết chứ không làm gì phương hại đến nhân cách con người. Dạy một tác phẩm văn chương có hình tượng thấm đẫm chất nhân văn lại rất gần gũi với đời sống tình cảm, tâm lí học sinh như vậy là một cơ hội  rất thuận lợi  cho việc giáo dục những giá trị sống, kĩ năng sống.

    Cách tốt nhất để hình thành kĩ năng sống cho học sinh ở bài học này là giáo viên nêu tình huống có vấn đề cho học sinh làm việc, trải nghiệm. Ví dụ: Giáo viên nêu tình huống sau:  Được tin bố mất mất, anh con trai lão Hạc từ đồn điền cao su trở về, sau khi nghe ông giáo kể hết sự tình về người cha trong những năm anh vắng nhà và nhận lại mảnh vườn. Đứng trên mảnh đất ấy, người con trai lão Hạc suy nghĩ gì?

    Đối diện với tình huống đó, học sinh tự làm việc và tương tác với bạn. Quá trình trả lời cho những vấn đề đó cũng là quá trình thâm nhập vào đời sống nhân vật, từ đó, kĩ năng sống được hình thành. Đó là các kĩ năng:

+ Giao tiếp: Thể hiện sự đồng cảm, xót thuơng đối với những kiếp người nghèo khổ; trân trọng những phẩm chất cao quý ở họ.

+ Tư duy sáng tạo: Phân tích và bình luận vẻ đẹp hình tượng nhân vật lão Hạc.

+ Tự nhận thức: Thấm thía tình cha con thiêng liêng, cảm động.

     Như vậy, qua sự trải nghiệm trên học sinh đã được  bồi dưỡng thêm lòng nhân ái tình cảm yêu thương, chia sẻ đối với những người có hoàn cảnh sống khó khăn, bất hạnh xung quanh mình. Từ đó các em  trân trọng hơn những tình cảm cao quý thiêng liêng của con người trong gia đình cũng như ngoài xã hội.







Các tin bài khác


1